Ιστορικός βορειοελλαδίτικος χιονιάς, 6-8 Απριλίου 2003

6.4.26

«Ημέρα μνήμης η σημερινή για τους απανταχού χιονολάτρες της Θεσσαλονίκης. Η οψιμότερη χιονόπτωση – χιονόστρωση, που έχει καταγραφεί ποτέ, σημειώθηκε εκείνη την ημέρα. Ακόμα θυμάμαι τους σαστισμένους Σαλονικιούς να μην πιστεύουν στα μάτια τους, μπροστά στην χιονοθύελλα που εκτυλισσόταν. Οι προγνώσεις μιλούσαν για βροχές και χιόνια στα ορεινά τμήματα, με πρόβλεψη για 9 βαθμούς στην Θεσσαλονίκη. Τελικά, ο Βαρδάρης, μετέφερε το ψύχος από τα Σκόπια μετατρέποντας τις βροχές σε πυκνότατες χιονοπτώσεις εκείνη την ημέρα. Με την μέγιστη να μην ξεπέρασε ποτέ τους 0-1 βαθμό. Εικόνες αξέχαστες, με τα ολάνθιστα δέντρα και μωβ πασχαλιές, έτοιμες να σπάσουν από το βάρος του χιονιού. Χελιδόνια να πετάνε μέσα στις τεράστιες νιφάδες και να κρύβονται κάτω από τις τέντες, ψάχνοντας ζεστασιά. Η επίθεση του χειμώνα στην καρδιά της μακεδονικής άνοιξης ήταν γεγονός» (Meteofok, Snowreport Forum, 7-4-2010)

Πηγή: https://ziakopoulos.blogspot.com/2020/04/blog-post_3.html

Όπως είχε γραφτεί σε σχετικό αφιέρωμα στο μπλογκ Northmeteo (που δυστυχώς χάθηκε κι αυτό με το χακάρισμα της σελίδας), η ακραία για την εποχή κακοκαιρία οφειλόταν σε μία κλασική συνταγή που όμως είναι δύσκολο να συμβεί Απρίλιο μήνα. Ο Αζορικός αντικυκλώνας με κέντρο στα 1035mb πάνω από τη Σκανδιναβία (ιδιαίτερα βόρεια δηλαδή) καταφέρνει να ωθήσει πολύ ψυχρές αέριες μάζες στην κεντροανατολική Ευρώπη. Οι ψυχρές αυτές αέριες μάζες καταφέρνουν να φτάσουν μέχρι την Αδριατική και να προκαλέσουν τη δημιουργία ύφεσης, η οποία περνάει πάνω από την κεντρική Ελλάδα με κατεύθυνση προς τα ανατολικά.

Χάρτες γεωδυναμικών υψών στα 500 hPa, πάχους στρώματος 1000-500 hPa (που είναι αντιστρόφως ανάλογο της μέσης θερμοκρασίας στο στρώμα) και πεδίο πιέσεων στην επιφάνεια, για το διάστημα 1 - 8 Απριλίου.

Ο Αζορικός αντικυκλώνας ανυψώνεται και διευρύνει τον ατμοσφαιρικό κυματισμό. Σε ένα πρώτο στάδιο (4 και 5 Απριλίου), βαρομετρικό "βροχοχαμηλό" δημιουργείται στην κεντρική Μεσόγειο και κινείται προς την Ελλάδα, δίνοντας σημαντικά ύψη βροχής και χιόνια σε ορεινές περιοχές της δυτικής κυρίως χώρας. Στη συνέχεια, ο εμποδιστής αντικυκλώνας εκτείνει βαρομετρική ράχη προς την Σκανδιναβία, οδηγώντας στην σταδιακή αποκοπή της ψυχρής μάζας, σε μια θέση που ευνοεί την επιφανειακή κυκλογένεση στο βόρειο Ιόνιο και την κίνηση της ύφεσης περιφερειακά του αποκομμένου χαμηλού της μέσης τροπόσφαιρας.

Στην επόμενη σειρά χαρτών (από τη βάση δεδομένων Reanalysis ECMWF ERA5), για τις 7 Απριλίου σε χρονικά βήματα των τριών ωρών, φαίνεται σε μεγαλύτερη ανάλυση η εξέλιξη στα 500 hPa και στην επιφάνεια:

Από την ίδια βάση δεδομένων, μια εκτίμηση της εντυπωσιακής για την εποχή χιονοκάλυψης κατά την κορύφωσή της:

Χάρτης επιφάνειας (UKMO) δείχνει, και σ΄αυτήν την περίπτωση, την κλασική θερμο-μετωπική φύση των βορειοελλαδίτικων χιονιάδων:

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Ζιακόπουλο, "η ψυχρή εισβολή που σημειώθηκε στη χώρα μας από 7 έως 9 Απριλίου 2003 ήταν εντονότατη για την εποχή. Εκτός από την Κόνιτσα και τα Γιάννενα, είχε χιονίσει στη Θεσσαλονίκη, τις πόλεις της δυτικής Μακεδονίας και σε άλλες περιοχές της κεντρικής και της βόρειας Ελλάδας. Σημειώνεται ότι στις 8 Απριλίου είχε πέσει χιονόνερο και στην Πεντέλη. Οι μεγάλες καταστροφές στο φυτικό κεφάλαιο που προκλήθηκαν από εκείνη την ψυχρή εισβολή δεν οφείλονταν βέβαια στο χιόνι, αλλά στον παγετό που ακολούθησε. Οι χαμηλότερες ελάχιστες θερμοκρασίες σημειώθηκαν στην Καστοριά και τη Φλώρινα, όπου τα θερμόμετρα έδειξαν -14 και -11 βαθμούς Κελσίου αντίστοιχα. Στην Κόνιτσα η θερμοκρασία είχε πέσει στους -4 βαθμούς και εκείνο το καλοκαίρι δεν υπήρξε καρποφορία σχεδόν στο σύνολο των οπωροφόρων δένδρων του κάμπου. Ακόμα και στο Τατόι σημειώθηκε αρνητική θερμοκρασία (-2 βαθμοί)."

(https://ziakopoulos.blogspot.com/2017/04/blog-post_15.html)

Δύο ραδιοβολίσεις από το Μ.Σ. Μίκρας Θεσσαλονίκης, πρίν και μετά τη χιονόπτωση:

Το διαθέσιμο οπτικό υλικό για τον όψιμο αυτό χιονιά φαίνεται πως είναι εξαιρετικά περιορισμένο. Παρά την ιστορικότητα αυτού του γεγονότος, λίγες μόνο φωτογραφίες από τη Θεσσαλονίκη μπορέσαμε να συλλέξουμε, τις οποίες και παρουσιάζουμε παρακάτω, ενώ δεν εντοπίσαμε ούτε ένα βίντεο!!